02 feb Aan de slag met Grensoverschrijdend gedrag!

Grensoverschrijdend gedrag – de afgelopen jaren kon je geen krant openslaan of er was wel een nieuwsitem over. Ook in de rechtspraak draaiden zaken steeds vaker om (al dan niet vastgesteld) grensoverschrijdend gedrag. Werkgevers die geen gedragscode hebben, worden daar in ontslagzaken geregeld op afgerekend. Hoog tijd dus om aan de slag te gaan met grensoverschrijdend gedrag!

bedrijven krijgen een wettelijke plicht

Vanaf (waarschijnlijk) 1 juli 2026 moeten werkgevers met meer dan 10 werknemers ook van de wet een gedragscode grensoverschrijdend gedrag hebben. Maar wat  verstaat u binnen uw organisatie eigenlijk als ‘grensoverschrijdend’? Het idee achter het wetsvoorstel is dat organisaties eens goed nadenken en bespreken: wat voor gedrag beschouwen wij nu eigenlijk als grensoverschrijdend? Het beste is om dit met een brede vertegenwoordiging vanuit de medewerkers samen te bepalen – juist om het draagvlak van de gedragscode te vergroten. Als er een ondernemingsraad of personeelsvertegenwoordiging is, kunnen die meedenken over de normen.

gedragscode opstellen

Moeten we dan met een duur adviesbureau aan de slag om een gedragscode te maken? Dat kan natuurlijk altijd maar u kunt ook zelf aan de slag met een goed model. Op de site van Arboportaal vindt u een link naar een uitgebreid document dat door TNO is opgesteld.  Belangrijk is dat een aantal basisvragen beantwoord worden in de gedragscode:

Welk concrete gedrag vinden we ongewenst? Bij fysiek contact is het misschien duidelijk. Maar waar ligt de grens bij opmerkingen, appjes of ‘grappen’?

Voor wie gelden de regels? Natuurlijk voor alle vaste medewerkers, maar ook voor stagiaires, uitzendkrachten, klanten, leveranciers en  vooral: leidinggevenden. En de code geldt ook voor gedragingen buiten werktijd, bijvoorbeeld in een groepsapp, bedrijfsfeestje of een lift naar huis.

Je hoopt natuurlijk dat het na al die duidelijke regels niet misgaat, maar voor het geval dat – Hoe kan iemand ongewenst gedrag melden? Waar, bij wie, welk medium?

Hoe gaat de organisatie om met zo’n melding? Wat kunnen de consequenties zijn voor degene die in de fout is gegaan? Het is raadzaam om hier wel de mogelijke consequenties te noemen, maar niet te stellig te zijn (dus niet: “bij grensoverschrijdend gedrag volgt altijd ontslag“). In de praktijk zijn er namelijk vaak ook grijstinten (geen 50 overigens).

En hoe zorgen we dat we het belang van een beschuldigde niet uit het oog verliezen? Dit laatste verliezen werkgevers nog weleens uit het oog. Wij schreven hier al eerder over. Een beschuldiging kan een enorme persoonlijke impact hebben op degene die beschuldigd wordt. Je wilt dan niet weken moeten wachten om te horen waar het om gaat. Ook wil je weten wat voor onderzoek er komt en wanneer je de uitkomst kunt verwachten en wat de gevolgen kunnen zijn. Hoe meer duidelijkheid het protocol geeft, hoe minder onzeker het is voor beide partijen.

practice what you preach

De bedoeling van de regels over grensoverschrijdend gedrag is natuurlijk om de werkplek veiliger te maken voor iedereen. Je kan mooie regels opschrijven, maar het gaat erom dat het in de praktijk ook leeft. Kijk ook eens of de regels wel aansluiten bij de andere regels van het bedrijf en bij hoe er daadwerkelijk gewerkt wordt. Als je bijvoorbeeld afspreekt dat seksistische grapjes tot het verleden behoren, moet die Baywatch-kalender dan nog wel prominent in de kantine hangen? (bijvoorbeeld)

Hebt u hulp nodig bij het opstellen van de gedragscode of wilt u deze (nadat u met AI een eerste versie hebt opgesteld) nog even juridisch laten checken? Geen probleem: wij kijken er graag naar!